Rolls Royce’un Türkiye’de Yapacağı Yatırım Neden İptal Edildi? Fatih Altaylı’nın ‘İlle de Katar Olsun’ İddiası

Dünyanın en büyük jet motoru üreticilerinden İngiliz firması Rolls Royce, Türk ortaklı olarak Türkiye’de jet motoru fabrikası kurmak için sözleşme imzalamış ancak sonrasında fabrika yatırımından vazgeçilmişti. Gazeteci Fatih Altaylı, anlaşmanın iptal edilmesinin sebebi olarak Katar’ın da yatırıma ortak edilmeye çalışılmasını gösterdi.

İngiliz savunma şirketi Rolls Royce’un, Kale Savunma ile birlikte ülkemizde kuracağı jet motoru fabrika yatırımı iptal edilmişti.

Gazeteci Fatih Altaylı, iptal olan milyar dolarlık yatırımın perde arkasını yazdı.

“Her şey bundan yaklaşık 9 yıl önce İngiliz Savunma Sanayii Şirketi Rolss Royce’un CEO’su Warren East’ın Türkiye ziyareti ile başladı. East önce dönemin Başbakanı Binali Yıldırım ve ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ile görüşmeler yaptı.”

“İngiliz devi ve Dünya’nın en büyük 2. Jet motoru üreticisi, Türkiye’de yerli bir ortakla jet motoru fabrikası kurmak istiyordu ve o amanki adı T-FX olan yerli muharip uçakta kullanılacak EJ 200 jet motorları ve sonrasında ise savaş gemisi motorları dahil çok daha geniş yelpazede üretim yapmayı teklif ediyordu. Bu teklifin ardından 2017 yılının Mayıs ayında Rolls Royce ile Türk firması Kale Savunma anlaşmayı imzaladılar. Rolls Royce ve Kale ortaklığı ile bir şirketin kuruluşu duyuruldu. Kale Grubu Başkan yardımcısı Osman Okyay ile Rolls Royce Savunma ve Havacılık Grubu Başkanı Chris Cholerton’ın imza törenindeki pozları gazetelere servis edildi.”

“1 yıl içinde Kale Savunma fabrikayı kurmak için Bandırma’da 1 milyon 100 bin metrekare arazi satın almıştı bile. O günlerde bu arazilerin zeytinlik olduğu ve fabrika kurmak için zeytinliklerin feda edilmesinin yanlış olacağı haberleri yapılıyor, Kale Grubu ise bu arazilerde tek tük zeytin ağacı olduğunu söylüyordu. Fabrika inşaatı üç -dört yıl içinde tamamlanacak, deneme uçuşları için ilk motor 2022 yılında TAİ’ye teslim edilecekti. Yerli Kale-Rolls Royce Motor her şey gibi 2023 yılında göklerde olacak, 2030 yılında ise Milli Muharip Uçağın üretim tarihine paralel olarak seri üretime geçilecekti.”

“Ancak ne olduysa oldu, alay-ı vala ile duyurulan Rolls Royce Uçak Motoru fabrikası, sessiz sedasız gündemden düştü. Fabrika kurulumundan vazgeçildi. Kale Savunma’nın satın aldığı 1 milyon 100 bin metrekarelik zeytinlik, zeytinlik olarak kaldı. Türkiye “İngilizlerin isteklerini kabul edilemez bulduk” açıklaması yaparken, benim İngiltere tarafında yaptığım küçük bir soruşturma ise tam aksi bir iddia içeriyordu.”

“Türkiye, bu fabrikaya 3. Bir ülkeyi de ortak etmek istemiş ve üretilecek motorların başka ülkelere ihracatında tek yetkili olmayı talep etmişti. Bu 3. Ülke muhtemelen her yere ortak edilen Katar’dı ve İngilizler bunu kabul etmemişti. Rolls Royce ile varılan anlaşmadan dönülmesi üzerine jet motoru yapımı işi de BMC-Katar ortaklığına verildi. BMW Power’a geçen yıl yaptığım ziyarette, şirketin tank ve diğer zırhlı araç ve askeri kamyonlarda kullanılacak dizel motorlarını başarı ile geliştirdiğini gördüm ama jet motoru ile ilgili bir bilgim, çalışmaların hangi aşamada olduğu üzerine bir fikrim yok.”

“Ama geçen yıldan beri Rolls Royce ile yeniden anlaşmaya çalıştıklarını biliyorum. İktidarımız “İlle de Katar olsun” demez ise belki Rolls Royce, Kale ile ortaklığa yeniden gelir.”8 yıllık gecikme ise önemli değil.”

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

x